از « سقز » تا بندر « ازمير » ، 65 [ ميل ] از « ازمير » تا « مدللّو » ، 61 [ ميل ] از « مدللّو » تا « تندوس » ، كه ترك‌ها « باغچه آداسى » گويند ، [ ؟ ] از « تندوس » تا « چاناق قلعه » ، 25 [ ميل ] از « چاناق قلعه » تا « گلىپولى » 21 [ ميل ] از « گلىپول » تا « اسلامبول » 114 ميل ، كه كليه مسافت ، از « پورت سعيد » تا « اسلامبول » 1207 « 1 » ميل انگليسى مىشود . [ اسلامبول ] همان قسم احترامى كه درباره جناب « ثقة الاسلام » ، در اول ورود به « اسلامبول » ، از جانب جلالت مآب « سفير كبير » به عمل آمده بود ، در مراجعت نيز از جانب « سفارت كبرى » و ساير اهالى پذيرائى شد . مدت 20 روز در « اسلامبول » توقف اتفاق افتاد . در اين مدّت اقامت ، كه « صولت برد » « 2 » آرميده و اوان اعتدال فصل ربيعى در رسيده بود ، به‌خلاف عادت كه هرگز از سنوات سابقه در اين فصل در « اسلامبول » شدّت سرما را كسى به خاطر نداشت ، چنان هوا منقلب گشته ، برف و سرد شد ، كه سه روز دكاكين را وا كردن مقدور نشد ؛ ولى طولى نكشيد كه هوا رو به اعتدال گذاشت . در مدّت توقف ، تكاليف ميزبانى به عهدهء مقرب الخاقان « حاجى ميرزا نجف على خان » « 3 » ، جنرال قونسول ، كه شرف نسبت با جناب آقاى « ثقة الاسلام » دارند ، محول بود . ايشان مدت‌هاى مديد است كه مأمورا در سفارت سنيهء كبرى دولت عليه « ايران » ، مشغول خدمت هستند . در حقيقت ، شخص « دانشمند » و « نكته‌دان » و

--> ( 1 ) . در اصل : يك هزار و دويست هفت ( 2 ) . شدت سرما . ( 3 ) . ميرزا نجف على خان دانش تبريزى ، مؤسس روزنامه هفتگى اختر ، كه از سال 1292 تا 1313 ه . ق . در « استانبول » انتشار يافت . مردى دانشمند و فاضل بوده و در علم فقه ، اصول حديث ، اخبار و ادبيات متبحر و صاحب كتاب‌هايى چون ميزان الموازين فى امر الدين ( استانبول : 1287 ه . ق . ) و مجمع الاوصاف ( چاپ استانبول ) بوده است . مدتى نيز سركنسول ( ژنرال قنسول ) و در سال 1300 ه . ق . دبير سفارت ايران در استانبول بود . گاهى به اشتباه نامش را « نجف قلى » نوشته‌اند . ( شرح حال رجال ايران ، 4 / 330 )